Günlerdir çözümünü bulmaya çalışıp artık kafayı yeme raddesine geldiğim bir sorunun çözümünü sonunda buldum. Ve bu çözümü sizlerle de paylaşmak istiyorum. Çünkü internette arama yaptırdığımda, işime yarayacak hiçbir çözüm bulamamıştım. Siz de eğer bu sorunu yaşıyorsanız, umarım bu sayfayı bulup okursunuz.
Belki bir teşekkür yorumu bile yazarsınız, kim bilir 🙂
Fareye dokununca bilgisayar çalışıyor
Gece uyumadan önce bilgisayarımı kapatıp yatıyordum. Sabah bir uyanıyordum ki kendi kendine açılmış. En ufak bir harekette, mesela masaya bir şey koysam veya fareye yanlışlıkla dokunsam, bilgisayar kendi kendine çalışıyordu. Delirmek üzereydim. İnternette arama yaptım fakat “mouse hareket edince pc açılıyor” diye işime yarayacak bir çözüm bulamadım. Ta ki o gizli pencereyi keşfedene kadar. İşte çözümü adım adım anlatıyorum. Özellikle Windows 10 ve Windows 11’de bu sorun yaşanabiliyor. Hadi başlayalım.
Bu Sorun Neden Oluyor? Windows’un Gizli Bir Özelliği
Aslında bu bir hata değil, bir özellik. Windows, bilgisayarınızı uyku moduna aldığınızda veya kapattığınızda bile bazı donanımların çalışmaya devam etmesine izin verir. Bu sayede kablosuz farenize tıklayarak veya klavyenizde bir tuşa basarak bilgisayarınızı uyandırabilirsiniz. Ancak bu özellik, bazen istenmeyen sonuçlara yol açar. Masaya bir şey düştüğünde, kedi farenin üzerine bastığında veya sadece masayı sildiğinde bile bilgisayarınız açılabilir.
Bu durum özellikle elektronik cihazların hassas olduğu ortamlarda can sıkıcı olabiliyor. Neyse ki bu özelliği kapatmak çok kolay. Tek yapman gereken, aygıt yöneticisinde fare ve klavye için “bu aygıt bilgisayarı başlatsın” seçeneğini devre dışı bırakmak. İşte adım adım anlatımı. Bu yöntem hem Windows 10 hem de Windows 11’de çalışıyor.
1. Adım: Aygıt Yöneticisi’ni Aç
Başlat menüsüne sağ tıklayıp (veya klavyenden Windows + X tuşlarına basarak) açılan menüden Aygıt Yöneticisi‘ni seç. Eğer bu menüde görmüyorsan, başlat menüsüne “aygıt yöneticisi” yazarak da bulabilirsin. Aygıt Yöneticisi, bilgisayarındaki tüm donanımların listelendiği yerdir. Burada fare, klavye, ekran kartı gibi her şeyi yönetebilirsin.
Aygıt Yöneticisi açıldığında karşına bir liste çıkacak. Bu listede Fareler ve diğer işaretleme aygıtları bölümünü bulana kadar aşağı kaydır. Yanında küçük bir ok işareti var, ona tıklayarak bölümü genişlet. İşte canını sıkan faren tam burada listeleniyor olacak. Hadi ona bir misilleme yapalım.
2. Adım: Farenin Özelliklerine Gir ve Güç Yönetimi’ni Bul
Farenin üzerine sağ tıkla ve açılan menüden Özellikler‘e tıkla. Karşına küçük bir pencere açılacak. Bu pencerenin üst kısmında birkaç sekme var. En sağdaki sekmeye dikkat et: Güç Yönetimi. İşte cennetin kapısı burada. Bu sekmeye tıkla ve içeri gir. Eğer bu sekmeyi görmüyorsan, farklı bir fare sürücüsü kullanıyor olabilirsin veya yönetici yetkilerinle ilgili bir sorun vardır.
Güç Yönetimi sekmesinde, “Bu aygıtın bilgisayarı başlatmasına izin ver” (veya İngilizce sistemlerde “Allow this device to wake the computer”) yazan bir kutucuk göreceksin. İşte suçlu bu! Bu kutucuğun içindeki tiki kaldır. Ardından Tamam butonuna tıkla. Bu kadar! Artık faren hareket ettiğinde bilgisayarın kendi kendine açılmayacak.
Klavye İçin de Aynı İşlemi Yapmayı Unutma
Eğer klavyendeki herhangi bir tuşa bastığında da bilgisayarın açılıyorsa, aynı işlemi klavye için de yapmalısın. Aygıt Yöneticisi’nde Klavyeler bölümünü bul, genişlet, klavyene sağ tıkla, Özellikler’e gir, Güç Yönetimi sekmesinden aynı tiki kaldır. Bu sayede hem fare hem de klavye bilgisayarını uyandıramayacak.
Bu işlemi neden yapmalısın? Çünkü bazen yanlışlıkla klavyene bir şey düşebilir veya evcil hayvanın klavyede yürüyebilir. Bu durumda da bilgisayarın açılır ve farkında olmadan saatlerce çalışır. Özellikle dizüstü bilgisayar kullanıyorsan, çantanda klavyeye basılı kalma ihtimali yüksek. Bu ayarı yaparak, bilgisayarını gerçekten kapattığında kapalı kalmasını sağlarsın.
BIOS’tan da Kontrol Et (Daha İleri Seviye)
Yukarıdaki yöntemi denediğin halde sorun devam ediyorsa, belki de BIOS ayarlarında bir şeyler vardır. BIOS, bilgisayarının anakartının yazılımıdır ve donanımın nasıl çalışacağını belirler. BIOS ayarlarına girmek için bilgisayarını yeniden başlattığında açılış ekranında genelde F2, Del veya Esc tuşuna basman gerekir. Hangi tuşa basacağın bilgisayar markana göre değişir.
BIOS içinde “Power Management” veya “Güç Yönetimi” gibi bir bölüm ara. Burada “Wake on USB” veya “USB ile uyandırma” gibi bir ayar olabilir. Bunu devre dışı bırak. Bu ayar, USB üzerinden bağlı olan fare veya klavye ile bilgisayarın uyandırılmasını sağlar. Bu ayarı kapattığında, Windows içindeki ayarlardan bağımsız olarak fare ve klavye bilgisayarı uyandıramaz. Ancak dikkat et, BIOS ayarlarında oynama yaparken başka bir şeyi bozmamaya özen göster.
Kablosuz Fare ve Klavye Kullanıyorsan Dikkat
Kablosuz fare ve klavyelerde durum biraz daha farklı olabilir. Çoğu kablosuz fare ve klavye, kendi USB alıcıları (dongle) üzerinden bilgisayara bağlanır. Bu durumda, yukarıda anlattığım ayarları USB alıcısı için yapman gerekebilir. Aygıt Yöneticisi’nde “Fareler” bölümünde farenin adı görünmeyebilir. Bunun yerine “Evrensel Seri Veri Yolu denetleyicileri” bölümüne bakmalısın.
Bu bölümün altında “USB Giriş Aygıtı” veya “USB Kök Hub” gibi isimler göreceksin. Bunların her birine sağ tıkla, Özellikler’e gir ve Güç Yönetimi sekmesinden tiki kaldır. Hangi USB bağlantı noktasının hangi cihazı kontrol ettiğini bulmak biraz deneme yanılma gerektirebilir, ama sabırlı ol. Tüm USB girişlerinin bu ayarını kapatmak en kesin çözümdür. Bu şekilde, hiçbir USB aygıt bilgisayarını uyandıramaz.
Bu Ayarlar Güvenli mi? Bilgisayarıma Zarar Verir mi?
Kesinlikle hayır. Bu ayarları değiştirmek, bilgisayarının donanımına herhangi bir zarar vermez. Sadece fare veya klavyenin bilgisayarı uyku modundan uyandırma yetkisini elinden alırsın. Bilgisayarını açmak için hala güç düğmesini kullanabilirsin. Bu ayarlar, tamamen kişisel tercih meselesidir. Kimisi fareyle uyandırmayı pratik bulur, kimisi de benim gibi istenmeyen açılmalardan bıkmıştır.
Eğer bu ayarı yaptıktan sonra pişman olur ve tekrar fareyle uyandırma özelliğini aktif etmek istersen, aynı adımları izleyip tiki geri koyman yeterli. Unutma, bilgisayar senin, nasıl kullanacağına sen karar verirsin. Bu elektronik cihazların en güzel yanı, onları istediğin gibi kişiselleştirebilmen. Bu ayar da tamamen kişisel bir tercih.
Peki ya bilgisayar tamamen kapalıyken değil de uyku modundayken açılıyorsa?
Eğer bilgisayarını kapatmıyor, sadece uyku moduna alıyorsan, aynı sorun geçerlidir. Uyku modunda da fare hareketi veya klavye tuşları bilgisayarı uyandırabilir. Yukarıda anlattığım adımlar, bu sorunu da çözer. Çünkü “bu aygıt bilgisayarı başlatsın” seçeneği, hem kapalı durumdan açmayı hem de uyku modundan uyandırmayı kontrol eder. Yani bu ayarı kapatarak, farenin bilgisayarı hem tam kapanmadan hem de uyku modundan çıkarmasını engellemiş olursun.
Eğer bilgisayarın kendi kendine uyku modundan çıkıyorsa ve fareyle bir ilgisi yoksa, farklı bir sorun olabilir. Bu durumda, planlı görevler, ağ bağdaştırıcısı veya “sihirli paket” (Wake-on-LAN) ayarlarını kontrol etmen gerekebilir. Ancak çoğu durumda, suçlu fare veya klavyedir. Özellikle kablosuz farelerin pili azaldığında sinyal göndermeye devam edebilir ve bu da bilgisayarın uyanmasına neden olabilir. Bu yüzden pilleri düzenli kontrol etmekte fayda var.
Yıllar Sonra Bile İşe Yarayan Bir Çözüm
Bu sorunu ilk yaşadığımda forumlarda araştırma yaparken, 2007 yılında açılmış bir konu başlığı görmüştüm. Hâlâ aynı sorunun yaşandığını ve insanların çözüm bulamadığını okuyunca şaşırmıştım. Meğer çözüm yıllardır orada, o gizli pencerenin içinde saklıymış. Windows 8’den Windows 11’e kadar her sürümde bu ayar aynı yerde duruyor. Yani bu rehber, seneler sonra bile işine yarayacak.
Umarım bu rehber, seni de benim yaşadığım o çileden kurtarır. Sabah kalktığında bilgisayarının açık olduğunu görmenin o sinir bozucu hissini çok iyi biliyorum. Artık o dert yok. Bilgisayarını kapat, rahat uyu. Fare hareket etse de, kedi bassa da, rüzgâr masa örtüsünü uçuursa da bilgisayarın kapalı kalacak.
Bu ayar Windows 11’de de aynı şekilde çalışıyor mu?
Evet, aynen çalışıyor. Windows 11 kullanıyorsan da adımlar birebir aynı. Sadece Başlat menüsüne sağ tıkladığında Aygıt Yöneticisi’ne ulaşmak biraz daha kolay. Windows 11’de ayrıca Ayarlar > Bluetooth ve Aygıtlar > Aygıtlar > Fare bölümünden de bazı ayarlara ulaşabilirsin. Ancak asıl çözüm için yine Aygıt Yöneticisi’ne girmen gerekiyor. Çünkü güç yönetimi ayarları, klasik Denetim Masası üzerinden yönetiliyor. Windows 11’in modern arayüzünde bu ayar henüz yer almıyor. Yani yine o gizli pencereyi bulman gerekecek.
Windows 11 kullanıcıları için küçük bir not: Eğer farenin özelliklerinde Güç Yönetimi sekmesini görmüyorsan, farenin sürücüsünü güncellemeyi dene. Bazı markaların (Logitech, Razer gibi) kendi yazılımları bu ayarı geçersiz kılabiliyor. Bu durumda, üreticinin yazılımı içinde “uyandırma” veya “wake up” ile ilgili bir ayar aramalısın. Ama çoğu durumda, yukarıdaki adımlar Windows 11’de de sorunsuz çalışıyor. Tabii ki bu aramızdaki bir dertleşme, eğer bu adımları uyguladığın halde sorun çözülmezse, bilgisayarını bir teknik servise göstermen gerekebilir. Anakart üzerinde bir donanım arızası veya BIOS ayarlarında daha derin bir sorun olabilir. Ama önce bu basit çözümü dene, yüzde 90 ihtimalle işe yarayacaktır.
Büyük geçmiş olsun 🙂 Sevgiler!
